Hér er lítil staðreynd.
Þú munt deyja.
Þrátt fyrir alla viðleitni lifir enginn að eilífu.
Leitt að vera gleðispillir.
Mitt ráð er að verða ekki skelfdur þegar tíminn kemur.
Það virðist ekki hjálpa.
Ég ætti víst að kynna mig.
En þú hittir mig nógu snemma.
Ekki fyrir þinn tíma auðvitað.
Ég hef þá reglu að forðast lifendur.
Nema stundum.
Stundum með afar löngu millibili
get ég ekki að mér gert.
Ég fæ áhuga.
Ég veit ekki nákvæmlega hvað það var í fari Liesel Meminger.
En hún greip mig.
Mamma.
Mér var annt um hana.
Viltu segja nokkur orð?
Vertu sæll, vinur.
Bókaþjófurinn
ÞÝSKALANDI, FEBRÚAR 1938
Hún hefði haft þig ef hún hefði getað.
Þú veist það, er það ekki?
Þá erum við komin. Komdu, Liesel.
Komdu og hittu nýju foreldrana.
Komdu.
- Hans Hubermann. - Heinrich.
Hvar er drengurinn?
- Hann dó. - Hvað áttu við?
Á leiðinni hingað.
Það varð að grafa hann við brautarsporið.
Okkur var lofað tveimur börnum með tveimur meðlögum.
Rosa, þú getur ekki ásakað drenginn fyrir að deyja.
Nei, ég ásaka móður hans.
Að senda þau þvert yfir landið svöng og óþvegin!
Hún flúði til að halda lífi.
Sástu þessa stelpu? Skítug.
Allt sem sagt er um kommúnista er satt. Skítugir og heimskir.
Ég tala eins hátt og mér sýnist.
Komdu.
Komdu!
Hvað er að henni?
Yðar hátign.
Á hvað eruð þið ormarnir að glápa?
Þetta er Himnastræti, nýja heimilið þitt.
Heyrðu, elskhugi! Getum við haldið leiknum áfram?
Farðu inn.
Taktu þetta.
Hvað segirðu svo?
Við fengum málleysingja.
Farðu upp.
Hvar er hann?
Í þessari.
Þetta er handa þér.
- Hans! - Já... sólargeislinn minn.
Góðan dag, yðar hátign.
Viltu hætta þessum hávaða?
Hvað segirðu?
Takk fyrir.
Það talar.
Hér eftir kallarðu mig mömmu.
Segðu það.
- Mamma. - Gott.
Og þetta svín,
Ietihaugurinn þarna,
þú kallar hann pabba. Er það skilið?
Pabbi.
Hver er þetta?
Rudy Steiner, frú Hubermann.
Hvað vantar þig?
Mamma segir að þú sért búin að fá dóttur.
Hvað kemur þér það við?
Ég á að fylgja henni í skólann.
Af hverju þarf fólk að skipta sér af öllu?
- Halló, Rudy. - Halló.
Af hverju heldurðu að þú sért nógu góður fyrir dóttur mína?
Rudy.
Ég er næstum 12 ára.
Liesel, kláraðu súpuna og klæddu þig svo.
Bíddu úti, svínið þitt.
Flýttu þér, Liesel.
Finnst þér gaman að hlaupa?
Ég hleyp örugglega hraðar en þú.
Enginn hefur sigrað mig í keppni.
Þú talar ekki mikið.
Þýðir einn hráki, já og tveir, nei?
Það er gott að við skiljum hvort annað.
Mamma sagði mér ekki að sækja þig.
Ég hélt að þú þyrftir á vini að halda.
Takk fyrir.
Rudy!
Hvað ertu að bralla?
Ekkert, pabbi.
Drífðu þig þá í skólann.
Komdu.
Hver ert þú?
Nýja dóttir frú Hubermann.
Ég var ekki að tala við þig, Steiner.
Stelpa... talaðu.
Liesel Meminger.
Krít, tafla, nafn.
Svona, stelpa. Við bíðum ekki í allan dag.
Skrifaðu það.
Þögn.
Þögn!
Farðu í sætið þitt.
Þögn.
Heimskingi! Heimskingi!
Heyrðu heimskingi, kanntu ekki að lesa?
Lestu eitt orð. Lestu eitthvað.
Heimskingi.
Hún drepur hann!
Þetta voru víst ekki fyrstu áflogin þín.
Franz Deutscher hefur ekki fengið aðra eins útreið
síðan hann pissaði í nestisboxið hans Tommy Mullers.
Mér heyrist Franz Deutscher ekki vera sérlega snjall.
Hann er heimskasti strákurinn í skólanum.
En hann rakar sig.
Ratarðu aftur heim?
Þótt ég kunni ekki að lesa er ég ekki heimsk.
Jæja, þá elti ég þig.
Þú gætir verið í fótboltaliðinu okkar.
Þú ættir að hætta að reyna að vera vinur minn
því ég verð ekki nógu lengi hér.
Af hverju ekki?
Af því ég ætla að strjúka.
- Hvert? - Það kemur þér ekki við.
- Láttu mig vita áður. - Af hverju?
Svo ég geti komið með þér.
Þú skilur þetta ekki. Mér er alvara.
Ég verð að finna mömmu mína.
Frú Hubermann?
- Nei, heimskingi. Alvöru mömmu mína. - Gott.
Ég vil hitta hana.
- Hvað ertu nú að gera? - Fara í kapp við þig.
Ég veðja kossi um að ég vinn.
Því skyldi ég vilja kyssa þig?
Ég veit það ekki. Hverju skiptir það?
Ég vinn.
Bara út á enda götunnar.
Og hvað ef ég vinn?
- Þá þarftu ekki að kyssa mig. - Aldrei?
Skiptir það nokkru?
Þú ætlar ekki að búa hér.
Grislingur!
Þú svindlaðir.
Hvað með það?
- Ég vann. - Nei.
Við vorum jöfn.
Það þýðir að ég fæ kossinn.
Gleymdu þessum kossi.
Drottinn minn.
- Hún drepur þig. - Hver?
Ef þú heldur að ég líði svona framkomu
skjátlast þér illilega. Heyrirðu það?
Ég kom til að bjóða þér góða nótt.
Hvað er þetta?
Átt þú hana?
Af hverju vill góð stúlka eins og þú lesa svonalagað?
Ertu viss um að þú eigir hana?
Ég átti hana ekki alltaf.
- Bróðir minn átti hana. - Ég skil.
Bróðir þinn...
hét hann Pieter Strauss?
Veistu hvað stendur hérna?
Viltu vita hvað stendur hérna?
Ég er ekki mjög vel læs.
Við verðum að hjálpast að.
Það er best að byrja.
"Handbók grafarans."
KRISTALNÓTTIN STUTTGART, NÓVEMBER 1938
Walter.
Hann sagðist bara geta tekið einn.
- Taktu Max. - Nei, mamma.
Taktu hann! Farðu!
Ég fer ekki án þín.
Jú, þú ferð.
Ég sver það við gröf föður þíns.
Þú skalt ekki leika hetju núna.
Einn eða engan.
Komdu.
Pappírarnir eru þarna. Þeir eru ekki frábærir, en þeir duga.
Farðu og finndu hann.
Fyrirgefðu mér.
Þegar ég náði loksins sál Max Vandenbergs
var það þessi stund sem ásótti hann mest.
Fyrir að yfirgefa móður sína.
Fyrir þennan voðalega, svimandi létti
yfir að hann héldi lífi.
Jesse Owens hleypur h raðast allra í heiminum.
Passið ykkur.
Hvað ertu að gera, pabbi?
EN DU RSKOÐU N DSTEIN & STRAUSS
Loksins að vinna.
Ég hélt að þú málaðir skilti, ekki strokaðir út.
Eftirspurn eftir útstrokunum hefur aukist.
Hvað getur maður gert?
"Endurskoðun."
Ég er stoltur af þér. Hún er snjöll, Rudy.
Já, herra.
Hvað er endurskoðun?
Nokkuð sem við þurfum aldrei.
"Við óskum þér...
mikillar velgengni...
í starfi þínu
í útfarar..."
"Þjónustunni."
"Útfararþjónustunni."
Það hafðist. Fyrsta bókin þín.
Til hamingju.
Lofaðu mér einu, Liesel.
Ef ég dey bráðlega, sjáðu til að ég verði grafinn rétt.
Það má ekki sleppa 6. kafla.
Getum við byrjað aftur?
Á morgun.
En það er kominn nýr dagur.
Farðu nú að sofa.
Hann hét Werner.
Komdu.
Ég er með nokkuð óvænt.
Það er svo dimmt hérna.
Við skulum kveikja.
Þetta er orðabók.
Sum orðin sem við höfum lært.
Bættu við þeim orðum sem þú vilt.
Þú átt þetta.
Takk, pabbi.
Honum tókst það! Sögulegur sigur!
Jesse Owens, sprettharðasti maður heims!
Hvað er að þér?
Viltu vera meðlimur áfram?
Kenndu honum mannasiði!
Af hverju?
Af hverju Jesse Owens?
Af hverju? Hann er sprettharðasti maður heims.
Sprettharðasti maður heims!
Drengurinn er geðbilaður.
- Þetta er sárt. - Vertu kyrr, Rudy.
Það er sót í eyrunum.
Barbra...
Jæja, sjáðu þá um hann.
Heyrðu mig.
Þú getur ekki málað þig svartan.
Af hverju ekki?
Af því þú ættir ekki að vilja vera svartur.
Af hverju?
Af því ég segi það.
"Elsku mamma. Í dag á Hitler afmæli.
Ég vildi að ég ætti afmæli. Kannski kæmirðu þá til mín.
Ég sakna þín allan daginn.
Stundum held ég að ég sjái þig á götu.
En það ert aldrei þú.
Nýja mamma mín er eins og þrumuveður, það drynur alltaf í henni."
Hvar léstu fánann?
Ef við finnum hann ekki verður það eins og yfirlýsing.
Allt í lagi.
Ég skal gá í kjallarann.
Guð á himnum.
Ég veit að þú kannt vel við þig hér
en heldurðu ekki að þú ættir að fara stundum út?
Ég er að skrifa mömmu.
Það er gott.
Skilaðu til hennar að ég sé þreyttur á nöldrinu.
Ekki þeirri mömmu.
Ég skil.
Hvað segirðu henni?
Allt.
Um þig og mömmu og Rudy.
Geturðu sent það fyrir mig?
Ja...
Þú getur látið konuna sem kom með mig fá það.
Frú Heinrich?
Hún myndi víst gera sitt besta til að koma því til skila.
Fann það.
P.S. Ég kann að lesa.
Til hvers er hún að skrifa mömmu sinni?
Hún er móðir hennar.
Ég ætla ekki að sóa peningum
í frímerki á bréf sem verður ekki svarað.
Hvað átti ég að segja?
- Hans? - Alex.
Gott. Ertu tilbúinn?
Að sjálfsögðu er hann það.
- Liesel! - Komdu, við missum af samkomunni.
Förum nú.
- Grislingur. - Halló, Rudy.
Þrátt fyrir að þjóð okkar dafni
í þessari sósíalistabyltingu, skulum við ekki draga úr
þeirri staðfestu að hreinsa okkur siðferðilega
og vitsmunalega.
Menntun, leikhús, kvikmyndir, bókmenntir, blöðin,
það eru máttarstoðirnar
sem gefa þjóð okkar einstakan persónuleika.
Og þess vegna erum við hér saman komin í kvöld,
til að losa okkur við vitsmunaleg óhreinindi, vera frjáls.
Við munum útrýma sýkingunni
sem hefur hrjáð Þýskaland síðastliðin 20 ár.
Við munum kasta af okkur hlekkjunum
sem hafa hneppt okkur í þrældóm.
Við munum berjast við óvinina og ef það þýðir stríð
stöndum við með foringja okkar þar til sigur vinnst.
Það stríð mun ekki boða endalok ríkis okkar,
það boðar endalok óvina okkar.
Endalok auðkýfinga.
Endalok kommúnista
og endalok gyðinga.
Fyrir okkar mikla þýska veldi
og ástkæran foringja okkar, Adolf Hitler.
"Sieg!" - "Heil."
Halló, Jesse Owens.
- Burt með þig, Franz. - Láttu hann vera.
Fannst þér ræðan góð, heimskingi?
Hlustaðirðu á hana?
Hvað með hana?
Mamma þín var það, er það ekki?
Kommúnisti? Fólk segir það.
Hvað fólk?
Þú ert eins og kommúnisti.
Um hvað ertu að tala?
Ég er ekki að tala við þig, Steiner.
Hún veit það.
Brenndu bók.
Svona, brenndu bók.
Ég fylgist með ykkur. Báðum tveimur.
Hvað var þetta?
Ekkert.
Liesel.
Hvar varstu? Ég sagði þér að koma að kirkjunni.
Fyrirgefðu, pabbi.
Förum nú.
Hvað er að?
Ekkert.
Ertu veik?
Nei. Mér líður vel.
Segðu mér það, hvað er að?
Hver fjandinn er þetta?
Stalstu henni?
Fyrirgefðu, pabbi.
Ætlarðu að segja mömmu það?
Pabbi?
Sá nokkur til þín?
Ég skal segja þér nokkuð.
Þetta verður leyndarmálið okkar.
Við lesum hana eins og hina bókina.
- Í kjallaranum. - Takk, pabbi.
Ágætt.
Við skulum fara áður en mamma undrast um okkur. Það viljum við ekki.
Komdu, Liesel.
Hvað er að?
Liesel?
Mamma kemur ekki aftur, er það?
Er hún kommúnisti?
- Hver sagði það? - Er hún það?
Tók foringinn hana?
- Þá hata ég foringjann. - Nei.
Þú mátt ekki segja þetta.
Segðu þetta aldrei.
Skilurðu það?
Komdu.
"Ósýnilegi maðurinn eftir H. G. Wells."
Það lofar góðu.
"Fyrsti kafli. Koma ókunnuga mannsins."
"Ókunnugi maðurinn kom snemma í febr..."
Febrúar.
Dugleg stelpa.
Hver er þetta?
Hver er þetta, pabbi?
Hans Hubermann?
Spilarðu ennþá á harmóniku?
Fljótt.
- Pabbi! - Liesel, farðu í rúmið!
Hvað kom fyrir?
Max.
Hjálpaðu mér.
Förum upp með hann.
Liesel, það er allt í lagi.
Svona.
Ég hita súpu handa honum.
Hver er þetta?
Ég þarf að segja þér nokkuð mjög mikilvægt.
Hlustaðu á mig.
Ég á ekki þessa harmóníku.
Eigandi harmóníkunnar er faðir þessa drengs.
- Stalstu henni? - Nei.
Ég hef gætt hennar.
Dó hann?
Já.
Fyrir mörgum árum.
Áður en þú fæddist.
Ég sá hann deyja.
Í stríði.
- Varstu í stríði? - Já.
Faðir hans fórnaði lífi sínu...
fyrir mig.
Og ég lofaði fjölskyldunni
að ég myndi hjálpa þeim ef ég gæti. Ég gaf þeim loforð.
Nú verður þú að gefa mér loforð.
Þú verður að lofa að segja engum frá gestinum okkar.
Engum lifandi manni.
Ekki einu sinni Rudy.
Mér er alvara, Liesel.
Engum lifandi manni.
Skilurðu það?
Já.
Gott fólk stendur við orð sín.
Lofarðu mér því?
Já, pabbi.
Ég lofa því.
- Talaðirðu við hana? - Já.
- Hún má ekki segja það nokkrum manni. - Hún veit það.
- Getum við treyst henni? - Hún er dóttir okkar.
- Hún er barn. - Rosa.
Við höfum ekkert val.
Hann virðist dauðvona.
Hann hefur víst gleymt hvernig matur bragðast.
Hvað eigum við að gefa honum? Við eigum varla nóg handa okkur.
Við verðum nægjusöm.
"Við verðum nægjusöm."
Við vissum alltaf að þetta gæti gerst.
Við gætum sagt til hans á morgun.
Yfirvöld munu skilja það.
- Við segjum að það hafi verið áliðið... - Rosa.
- Ég veit. - Hann kom til okkar.
- Ég á fjölskyldu hans allt að launa. - Ég veit.
Þá er það útrætt.
Við högum okkur bara eins eðlilega og hægt er.
Halló.
Hvað var þig að dreyma?
Mömmu mína.
Átt þú þessa bók?
Já.
Nei, hún er...
Ég átti hana ekki alltaf.
Stalstu henni?
Nei.
- Má ég sjá hana? - Hún er...
Hún er ekki fyrir börn.
Góðan daginn, Max.
- Þú hefur kynnst Liesel. - Liesel.
Engar áhyggjur.
Hún er góð stúlka.
Ekki orð.
Gott, litli grís.
- Hvað liggur á? - Ég verð að fara heim.
Komdu í kapp.
Ég verð að fara inn.
Hvað viltu? Að ég gefi þér leyfi?
- Nei. Ég segi það bara. - Allt í lagi.
Sjáumst, grislingur.
Hvar varstu? Þú kemur seint.
Ég hljóp eins hratt og ég gat.
Minntistu ekki á það við neinn?
- Nei, mamma. - Rosa...
Liesel! Hann sefur.
Einhver kann þó að meta eldamennskuna mína.
Mér þykir þetta leitt.
Nær hann sér?
Að sjálfsögðu.
Þú ert forvitin stelpa.
Ég ætlaði ekki að kíkja.
Það er allt í lagi.
Um hvað er hún?
Hitler.
Ertu að fela þig fyrir Hitler?
Já.
Ertu kommúnisti?
Ég er gyðingur.
- Tók hann mömmu þína? - Líklega.
Hafðu ekki áhyggjur.
Ég grét líka mikið fyrst þegar ég kom hingað.
Finnst þér súpan ekki vond?
Þér finnst kannski erfitt að trúa því
en hún er það besta sem ég hef ælt.
Liesel!
Ég er með verkefni fyrir þig.
Og gleymdu ekki að telja peningana.
Komdu með rétta upphæð annars skaltu ekki koma.
Hús borgarstjórans.
Ertu viss?
Sérðu nokkur önnur svona hús?
Hann borðaði eitt sinn kvöldverð með foringjanum.
Þvottur.
Komdu inn.
Farðu inn.
Bíddu.
Takk fyrir.
Ertu gefin fyrir bækur?
Komdu.
"Draumaberinn."
Rudy.
Ég verð að fara.
Þú getur komið þegar þú vilt.
Hún verður hér.
Já, frú Hermann.
Kallaðu mig Ilsu.
Hvað á ég að kalla þig?
Liesel.
Þú ert hugrökk stúlka, Liesel.
- Komdu hingað, grís! - Náðu mér!
Heyrðu, heimskingi!
Hefurðu heyrt það? England lýsti yfir stríði!
Við erum í stríði!
England lýsti yfir stríði!
Spennan og óþreyjan að fara í stríð hefur alltaf verið söm.
Ég hef hitt svo marga pilta gegnum árin
sem héldu sig vera á hlaupum til móts við óvininn.
Þegar þeir voru í reynd að hlaupa til mín.
Ljómandi gott.
Þú ættir að passa þig næst.
Farðu til fjandans, Franz.
Hvað er að, Jesse Owens? Ég hélt að þú vildir vera svartur.
Hver er Johann?
Hann hafði yndi af að lesa.
Og hann var hugrakkur. Rétt eins og þú.
Hann var allt þetta. Allt sem hann vissi.
Allt hér. Allt á sínum stað.
Þeir fundu aldrei lík hans.
Ef þeir hefðu sýnt mér líkið hefði ég trúað þeim.
En hvernig getur móðir gefist upp?
Móðir snýr aldrei baki við barni sínu.
Ég verð að fara.
Heldurðu að mömmu minni hafi þótt vænt um mig?
Auðvitað.
Allar mæður elska börnin sín.
Jafnvel móðir Hitlers.
Heldurðu að hún skrifi honum?
"Elsku, foringi.
Bíddu bara þangað til pabbi þinn kemur heim.
Ástarkveðja, mamma."
"Elsku, foringi, taktu til eftir þig."
"Elsku, foringi, hver klippti þig?"
"Þú ætlar þó ekki að fara út í þessu?"
"Hvað er þetta sem vex á vörinni á þér?"
"Þú æpir ekki á mig."
"Hættu að skyrpa þegar þú æpir."
Hans.
Hann er að fá legusár.
Þá þarf hann að hreyfa sig.
- Hann getur ekki gengið um. - Af hverju ekki?
Af því fólk sér hann.
Hann getur ekki legið kyrr endalaust. Það þarf að hreyfa hann.
Af hverju?
Munnurinn á þessu! Af því ég segi það.
Rosa.
Hvað tillögu hefur þú?
"Tillögu?" Að heyra í henni.
Ég legg til að við förum niður með hann.
Þetta er ekki gott, við vitum það.
Mér þykir það leitt.
Ekki afsaka þig. Ég stofna ykkur í mikla hættu.
Þetta er meira en ég á skilið.
Námið hennar Liesel. Þetta er orðabók.
Ég reyndi að gera þetta eins notalegt og ég gat.
Því miður er ekkert rúm hér.
Ef einhver sæi það, skilurðu?
Haltu áfram með námið þegar þér sýnist.
Mundu að banka áður.
Ég verð bara niðri. Ég fer ekki neitt.
Ég lofa því.
Ekki þennan svip.
Marglyttan samþykkti að...
Marglytta.
Hvar finnurðu þessi orð?
Það er leyndarmál.
Hverjum ætti ég að segja það?
Kona borgarstjórans.
Hún leyfir mér að lesa bækurnar sínar.
Ég legg þær á minnið.
"Minnið er ritari sálarinnar."
Veistu hver sagði það?
Maður að nafni Aristóteles.
Geturðu gert mér greiða?
Geturðu lýst deginum?
Hvernig er fyrir utan?
- Það er skýjað. - Nei.
Segðu það með þínum orðum.
Ef augu þín gætu talað...
hvað myndu þau segja?
Dagurinn er fölur.
"Fölur." Gott, haltu áfram.
Allt er fast á bak við ský.
Og sólin...
líkist ekki sólinni.
Hverju líkist hún?
Eins og silfruð ostra?
Þakka þér fyrir. Ég sá þetta.
Við felum gyðing.
Johann?
Nei.
Þetta er Liesel.
Hvað á þetta að þýða?
Sagði hann ekki hvers vegna?
Ég skil þetta ekki.
Ég hef alltaf straujað skyrturnar hans nákvæmlega eins.
Kannski hafa þau ekki lengur efni á því.
Hafa þau ekki efni á því?
Við höfum ekki efni á því.
Við misstum annan viðskiptavin.
Og fjórir munnar til að fæða.
Jæja þá.
Hér eftir fáum við tvær máltíðir á dag, ekki þrjár.
Það er ekki um annað að ræða.
Ég saumaði föt handa þér.
Ég vil að þú klæðist þeim daginn sem þú verður 14 ára.
Þá verðurðu kominn aftur, pabbi.
Er það ekki?
Desember 1941
Hans!
Rosa, ég bið þig, ég grátbæni þig,
viltu þegja í fimm mínútur?
Ég kom með dálítið handa þér.
- Er þetta blaðið í dag? - Já.
Gjöf frá Franz Deutscher.
Hann veit ekki hvað hann er örlátur.
"Hitler býst til að taka Moskvu."
Heimurinn er orðinn glórulaus.
Erum við ekki að vinna stríðið?
Max?
Hvar eru veðurfréttirnar mínar?
Þú kemur sífellt á óvart.
Ég hef hugmynd.
Hvað ertu eiginlega að gera?
Áfram, áfram!
Max.
Ég hef ekki meiri snjó!
Kastaðu í hann, Max!
Hvað í Drottins nafni eruð þið að gera, svínin ykkar?
Rosa!
Það er brjáluð kona í orrustunni!
Ég er óvopnaður!
Þetta er það heimskulegasta sem ég hef á ævinni gert.
Og sjáðu hvað þú ert kát.
Hvað gerum við þegar hann bráðnar?
Þú þurrkar hann upp.
Hann bráðnar ekki. Það er ískalt hér niðri.
Ég skil ekki hvernig þú þolir það á hverri nóttu.
Hugsaðu ekki um mig.
Vitleysa. Við hugsum öll um þig.
Þetta eru bestu jólin mín.
Þetta eru fyrstu jólin mín.
Nú veistu hverju þú hefur misst af.
Við ættum að fara í háttinn.
Nei, pabbi, gerðu það.
Hlustaðu á föður þinn.
Þú getur verið aðeins lengur.
Þú ert of eftirlátur við hana.
Ég er með jólagjöf handa þér.
Ég átti ekki annað.
- En... - Opnaðu hana.
"Til Liesel frá Max."
Hvað stendur þarna?
Skrifaðu.
Í minni trú...
er okkur kennt að allt sem lifir,
hvert lauf, hver fugl,
lifir af því það inniheldur leyniorðið fyrir lífið.
Það er eini munurinn á okkur og leirklumpi. Orð.
Orð eru líf, Liesel.
Allar þessar auðu síður
átt þú að fylla.
Guð minn góður.
- Deyr hann? - Þegiðu!
Ég vil ekki hafa svona tal í þessu húsi. Skilurðu það?
Ég hef ekki svelt okkur öll í næstum tvö ár
bara til að hann deyi.
Það er mín sök.
Af hverju er það þín sök?
Ég átti hugmyndina að snjókarlinum.
Af hverju bjuggum við hann til?
Við urðum að gera það.
Þú sagðist ekki ætla að fara.
Þú lofaðir því.
"Ósýnilegi maðurinn
eftir H. G. Wells."
"Ókunnugi maðurinn kom snemma í febrúar
um vetrarkaldan dag...
í hvassviðri og kafaldsbyl.
Síðasta snjókoman..."
"Og enginn annar fær að vita af þeim
þar til hann deyr.
Endir."
Max?
"Fyrsti kafli."
Ilsa?
"Augun í andlitum þeirra sem hann hitti á götunni
virtust horfa inn í hann og finna sekt hans.
En hann var búinn að missa stjórnina.
Hann hafði losað sig frá öllu
og hann rak sífellt hraðar mót örlögum sínum."
"... var rykið á gólfinu,
sú tilfinning að fötin væru við hlið hennar frekar en á henni
og sú skyndilega uppgötvun að þetta yrði allt til einskis."
- Týndirðu einhverju? - Rudy!
Hvað ertu að gera?
Njósna um þig, auðvitað.
Komdu með þetta!
Má ég giska? Þú gleymdir hvar aðaldyrnar eru.
Þú mátt eiga það, litli grís, þú hefur kjark,
að stela frá borgarstjóranum.
Ekki svona hátt.
Ég stel ekki. Ég fæ þær að láni.
Hvað sem það er sem þú færð að láni, vildi ég fá að vera með.
Það er ekki eins og þú heldur.
Hvað er það þá?
Ég fæ lánaðar bækur. Annað ekki.
Bækur? Ertu brjáluð?
Við sveltum og þú stelur bókum?
Hættu að nota þetta orð.
Hvað með mat? Datt þér ekki í hug að kíkja í eldhúsið? -Nei.
Við hefðum getað skipulagt þetta hefðirðu sagt mér það.
Fyrirgefðu. Ég gat það ekki.
Þú heldur mörgu fyrir þig af besta vini að vera.
Hvað á það að þýða?
Hver er Max?
Hver er hann?
Liesel!
Segðu mér hvað er á seyði!
Segðu mér það, grislingur, hver er hann?
- Er hann kærastinn þinn? - Hvað?
Heldurðu það?
Hvað þá?
Segðu mér hver hann er.
- Ég get það ekki. - Af hverju ekki?
Það er leyndarmál.
Treystirðu mér ekki?
Það er ekki vegna þess, Rudy. Ég get það ekki.
Ef ég...
Ef ég segði þér það yrði ég að fara burt.
Pabbi yrði að fara burt.
Guð má vita hvað yrði um hann.
Hann?
Felurðu einhvern?
Þú felur einhvern, er það ekki?
Liesel!
Skyrptu einu sinni fyrir, já, tvisvar fyrir, nei.
Ég vissi það.
Enginn má vita það.
Mér er alvara.
Þú getur treyst mér.
Vertu róleg.
Ég segi það engum.
Hvað segirðu engum?
Halló, Steiner. Og heimskingi.
Hvað ertu með fyrir aftan bak?
Komdu með það.
Láttu hann vera!
Komdu með það, sagði ég!
Komdu með það!
Hvað var þetta? Hvað var það?
Það kemur þér ekki við, Deutscher.
Láttu hann vera!
Þú ert búinn að vera, Steiner.
- Ég segi til þín. - Fyrir hvað?
Að skrifa dagbók?
Ég veit að þú ert eitthvað að bralla.
Komdu!
Hvað ertu að gera?
Ég veit hvar hún er! Ég horfði á eftir henni!
Vatnið er ískalt. Þú deyrð þarna.
Rudy!
Rudy, ég er ekki synd!
Rudy!
Komdu!
Ég fann hana!
Rudy!
Ég hélt að þú værir...
Það er sama.
- Treystirðu mér nú? - Já.
Hvað segirðu þá um kossinn?
Komdu. Þú frýst.
Góða nótt...
bókaþjófur.
Góða nótt, fiskur.
Ég sagði Rudy það.
- Hingað, núna! - Hingað!
Sjáið þið!
Hvað eru þeir að gera?
Að gá í kjallara.
Þeir leituðu hjá frænda mínum í gær.
Að hverju?
Getum við nú haldið áfram?
Komið þið!
Hingað!
Sendu hann!
Ertu brjáluð?
Ég verð að fara inn.
Frábært.
Hún meiddi sig.
Það hefur ekki hindrað hana fyrr.
Það er ekkert að mér.
- Mamma! - Af hverju æpirðu?
- Þeir eru að koma. - Hverjir?
Þeir eru að leita í kjöllurum.
Hans, komdu fljótt!
- Hvað er að? - Þeir eru að koma.
Þeir leita í kjöllurum.
Við verðum að fela hann.
Komum með hann upp, undir rúmið.
Max!
Komdu nú.
Fær maður byssu þegar maður gengur í herinn?
Mamma!
Almáttugur.
Hans, láttu þetta eiga sig!
Wolfy. En óvænt. Hvernig hefurðu það?
Viltu tala við Hans?
Hans!
Nei. Við erum bara að skoða kjallara.
- Liesel, sæktu vatnsglas handa Edel. - Það er óþarfi.
Þetta tekur enga stund.
Þú ættir að setja plástur á þetta.
Almáttugur, Liesel! Já!
Viltu gera mér greiða
og rétta mér sjúkrakassann? Hann er þarna á...
Hvar er hlerinn?
Hvað þá?
Dyrnar að kjallaranum.
Wolfa.
Ég frétti að þú kæmir. Ég var að vinna, taka saman.
Frá hverjum heyrðirðu það?
Hver kom að sækja þvottinn?
Frú Schneider.
Frú Schneider, já, hún nefndi það. Komdu.
- Er ljós hérna? - Já, auðvitað.
Ég ætti víst að fleygja megninu af þessu.
Þið trúið ekki hvað við finnum í kjöllurunum hjá sumum.
Það kæmi mér ekki á óvart.
Liesel leikur sér alltaf hérna.
Ég segi henni sífellt að fara út í ferskt loft.
Um hvað snýst þetta annars?
Hvað er þetta?
Penslarnir mínir.
Þú ættir að fara betur með þá.
Liesel, þú veist, hún hlustar aldrei á mig.
Engin vinna ennþá, Hans?
Ekki mikil.
Þú áttir að hafa mín ráð og ganga í flokkinn.
Þá þyrfti konan þín ekki að bogra
við að þvo nærföt fólks til að fæða ykkur.
Er það ekki rétt, Rosa?
Jú.
Hvað er að þér?
Ég hef aldrei vitað til að þú slepptir tækifæri
til að láta hann heyra það.
Ef þetta húðlata svín gæti hunskast til að hjálpa mér
hefði ég kannski orku til að láta hann heyra það sem hann á skilið.
Ég skil ekki hvernig þú getur búið með henni.
Ekki ég heldur.
Það er aldrei of seint að ganga í flokkinn.
Jæja, hvernig er kjallarinn okkar?
Vita gagnslaus. Það er of lágt til lofts.
Fyrir hvað?
Loftvarnarbyrgi. Hver gata verður að hafa byrgi.
- Þú ættir að passa þig betur. - Já, herra Edel.
Hans.
Hvað ef hann deyr?
Við gætum ekki látið hann liggja þarna.
Lyktin kæmi upp um okkur.
Hans, ég er hrædd.
Ef það gerist...
ef hann deyr...
þá verðum við bara að finna lausn.
Hann er ekki dáinn ennþá.
Allt í lagi?
Frú Hubermann?
Ég þarf að tala við Liesel.
Að sjálfsögðu. Liesel.
Hvað gerðirðu við hana, litli þjófur?
- Hvað, mamma? - Ekkert svona við mig.
Ég hef margsagt þér að láta það vera en hlustarðu á mig?
Aftur að vinna.
Fyrirgefðu.
Hvað er að?
Það er Max, er það ekki?
Hann sagði að þú ættir þetta.
Hver sagði það?
Hann vaknaði.
Hann lifir af!
Passaðu þig.
Fyrirgefðu ef þetta kom sér illa.
Ég fann enga aðra leið til að segja þér það.
Ég veit að það er kjánalegt af mér.
Nei, alls ekki. Þakka þér fyrir.
Nú ættirðu að þurrka brosið af andlitinu á þér.
Farðu bara aftur inn
og láttu eins og ég sé norn, skilurðu?
Þú mátt vita...
að ég...
Farðu nú.
Vantar þig hjálp við brosið?
Ef ég stend þig aftur að öðru eins sver ég
að ég hengi þig upp á tánum. Heyrirðu það, grís?
Er það skilið?
Max!
Ég vissi að þú myndir lifa.
Allur þessi lestur, ég fékk engan frið.
- Heyrðirðu það? - Auðvitað.
Þakka þér fyrir.
Hvernig hefur Rudy það?
Ég veit það ekki.
Rudy er svo leiðinlegur.
Ef nokkuð er verra en óþolandi strákur er það strákur sem þér líst vel á.
Liesel, það er loftárás!
Farðu þá.
Hvað með þig?
Það verður allt í lagi með mig hér.
Þetta er kjallari.
Heyrðirðu það, grís?
Já, mamma.
Meðan 10 þúsund sálir földu höfuð sín skjálfandi af ótta
þakkaði einn gyðingur Guði fyrir stjörnurnar sem blessuðu augu hans.
Þetta er það eina sem ég á. Fyrirgefðu.
Ég geymdi hana fyrir heimkomu mannsins míns, en...
Þakka þér kærlega fyrir.
Hann er gyðingur.
Þeir fundu fæðingarvottorðið.
Hann heitir Lehman með einu enni, ekki tveimur.
Ekki!
Sonur minn er í hernum!
Hann berst á víglínunni!
Inn í bílinn!
Þið þekkið mig.
Ég er Þjóðverji!
Ég hef þekkt þennan mann alla ævi. Og við öll.
Hann er góður maður.
Hvað heitirðu?
Hans Hubermann.
- Hann er góður maður. - Farðu frá!
Pabbi!
Liesel!
Rudy!
Vertu kyrr.
Hvað var ég að hugsa?
Hann skrifaði nafnið mitt hjá sér.
Kristur á krossinum, hvað gerði ég?
Ég hef steypt okkur í glötun!
Fyrirgefðu, Rosa.
Fyrirgefðu mér.
Ég skil þetta ekki.
Hvað gerði hann af sér?
Hann minnti fólk á sitt mannlega eðli.
- Getur hann ekki beðið afsökunar? - Hvern?
Hitler?
Taka þeir hann?
Ég veit það ekki. En...
ef þeir koma og finna mig hér
þá taka þeir ykkur öll.
Nei, Max.
Ég verð að gera það.
Mér þykir það leitt.
En þú gafst mér loforð.
Það er þér fyrir bestu.
Og fjölskyldunni þinni.
En þú ert fjölskylda mín.
Þú hélst í mér lífinu. Gleymdu því aldrei.
- Ég get ekki misst fleiri. - Þú missir mig ekki.
Þú getur alltaf fundið mig í orðunum þínum.
Ég mun lifa í þeim.
Max...
hérna.
Þakka þér fyrir.
Hérna.
Það eru tvö teppi og sokkar.
Og ostbiti sem ég hef sparað.
- Rosa... - Eigðu það.
Komdu. Liesel.
Láttu hana vera.
Hans?
Ég sæki frakkann minn.
Ert þú Steiner?
Hvað?
Ég kom til að tala um son þinn, Rudy.
Rudy Steiner.
Hann býr í næsta húsi.
Hvað viltu honum?
Hann á að fara í þjálfun fyrir útvalda.
Hann byrjar í sumar.
Mér þykir það leitt, Barbra.
Hans Hubermann?
Hvað er "kvaðning"?
Að sjá hvað þú hefur stækkað.
Ég hafði ekki tekið eftir því.
- Ég mun sakna þín. - Allir eru að fara.
Meira að segja Rudy.
Rudy spjarar sig.
Líttu eftir mömmu þinni. Hún er ekki sterk þótt hún látist vera það.
Ég veit.
Duglega stúlka.
Pabbi?
Komdu heim.
Hvernig líst þér á?
Skórnir skemma fyrir.
- Og andlitið. - Ertu að koma?
Hvert ertu að fara?
Er það ekki augljóst? Ég er að strjúka að heiman.
- Hefurðu hugsað málið vel? - Já.
Ég vil ekki deyja.
Sko, ég hugsaði það vandlega.
Hvar ætlarðu að dvelja?
Ég? Af hverju ekki "við"?
Ég hélt ekki að þér væri alvara.
Hvað kallarðu þetta?
Hádegisnesti?
Er eitthvað fleira þarna en fótboltinn þinn?
Ég sakna pabba.
Ég veit ekki einu sinni hvort hann er á lífi.
Ég er ekki tilbúinn.
Ég vil verða fullorðinn áður en ég dey.
Það vildi bróðir minn líka.
Mér þykir það leitt.
- Ég bað ekki um þetta. - Hver myndi gera það?
Ég hata Hitler.
Ég líka.
Ég hata Hitler!
Hitler er aparass!
Eigðu þig, Hitler!
Ég á engan að nema þig.
Förum heim.
Sprengjurnar féllu þéttar nú.
Nóvember 1942
Það má víst segja
að enginn þjónaði foringjanum jafn dyggilega og ég.
Einu sinni var vofa drengs
sem vildi lifa í skuggunum
til að hræða ekki fólk.
- Hvað var þetta? - Hver er að tala?
Hvað ertu að gera?
- Segja sögu. - Af hverju?
Hvað drengs?
- Hún er að segja sögu. - Talaðu hærra.
Byrjaðu aftur.
Einu sinni var vofa drengs
sem vildi lifa í skuggunum til að hræða ekki fólk.
Hann átti að bíða eftir systur sinni sem var ennþá lifandi.
Hún óttaðist ekki myrkrið
af því hún vissi að bróðir hennar var þar.
Haltu áfram.
Um nætur þegar myrkrið umlukti herbergið hennar
sagði hún bróður sínum frá viðburðum dagsins.
Hún minnti hann á hvernig var að finna sólina á húðinni
og hvernig var að anda að sér lofti.
Eða finna snjóinn á tungunni. Og það minnti hana á
að hún var ennþá lifandi.
Herrar mínir...
hvernig hafið þið það?
Sjáið þennan. Nú kveðja þeir afa í herinn.
Heyrðu, gamli maður,
eru þetta þínar eigin tennur?
Þau sátu saman í skóginum
og horfðu á sólarupprásina.
Og þegar hann hvarf aftur inn í skuggana
veifaði hún honum í síðasta sinn.
Ó, Liesel.
Max?
Litli grís!
- Hvað ertu að gera? - Max!
Liesel!
Þekkirðu Max?
Þekkir þú Max?
Þekkirðu Max?
Komdu þér burt, heimska stelpa!
Liesel!
Ég gleymi þér ekki.
Ég gleymi þér ekki, Max.
Liesel!
Farið burt!
Þú líkist föður þínum of mikið.
- Hvað er að því? - Ekkert.
Grislingur, viltu koma að leika?
Nei, ekki í dag.
Stelum þá einhverju.
Ég stel ekki, ég fæ lánað.
Fáum þá lánað hjólið hans Franz og förum héðan.
Sérðu ekki að ég er að lesa?
Ertu ennþá reið við mig?
Fyrir hvað?
Að bjarga þér.
Nei, Rudy. Þú ert mjög hugrakkur.
Pabbi!
Þú ert kominn heim!
Hvað er það, stúlkan mín?
Stúlkan mín.
Það er gott að heyra þig spila.
Ég heyri ekki vel.
Ég fer í háttinn.
Vakið ekki lengi.
Mamma þín sagði mér hvað þú gerðir.
Ég átti ekki að gera það.
Kannski gastu ekki annað.
Ég hugsa alltaf um Max.
Ég velti fyrir mér hvar hann sé.
Ég líka.
Ég veit ekki hvað það allt þýddi.
Allt sem hann leið.
Allt sem við gerðum.
Við vorum bara manneskjur.
Það gera manneskjur.
Liesel...
þú ert orðin fullorðin.
Til Liesel frá Max
Það eina sem ég hef lært er að lífið gefur engin loforð.
Svo það er eins gott að byrja.
Ég hef alltaf reynt að hunsa það
en ég veit að þetta hófst allt með lest
og snjó
og bróður mínum.
Fyrir utan bílinn var heiminum kastað inn í snjókúlu.
Og á stað sem kallast Himnastræti
biðu maður með harmóníkuhjarta og kona sveipuð þrumu
eftir nýju dóttur sinni.
Hann bjó undir stiganum okkar eins og þögul ugla án vængja
þar til sólin gleymdi andliti hans.
Bókin flaut niður ána
eins og rauður fiskur sem ljóshærður drengur elti.
SKRI FAÐU
Fyrir Max sem gaf mér augu.
Góða nótt, yðar hátign.
Ég hef alltaf kunnað vel við myndina af mér í skikkju með ljá.
Myrkur og mikilfenglegur.
Því miður er ég mun hversdagslegri.
Enginn ætlaði að tortíma götu sem nefnd var eftir himnunum.
Það var mislesið af korti.
Engar sírenur það kvöld.
Fyrst voru það bræður Rudys.
Ég las einföldu draumana þeirra.
Svo kyssti ég móður hans.
Og stal illkvittninni úr hjarta Franz Deutschers.
Ég greip Rosu í miðri hrotu.
Ég gæti svarið að ég heyrði hana kalla mig svín.
Svo fann ég iðrun hennar yfir að deila ekki meira af sínu stóra hjarta.
Sál Hans var létt eins og barnssál.
Ég fann fiðring hans fyrir einu lokalagi á nikkuna
og heyrði síðustu hugsun hans:
"Liesel."
Hérna!
Snúa því við.
Höndina.
Mamma?
Pabbi?
Rudy?
Grislingur.
Liesel.
Ég þarf að segja þér...
Ekki tala.
Ég þarf að segja það.
Ég el...
Rudy?
Rudy, nei.
Vaknaðu, Rudy.
Rudy, nei!
Vaknaðu, Rudy!
Rudy, kysstu mig.
Rudy. Sál hans valt bara í fang mitt.
Í mínu starfi kem ég að mönnum í sínu besta ástandi
og því versta.
Ég sé ljótleika þeirra og fegurð
og ég undrast hvernig það sama getur verið hvort tveggja.
Liesel!
TVEIMU R ÁRUM SÍÐAR
Bandaríkjamenn hernema Þýskaland 1945
Max!
Ég hef séð ákaflega margt.
Ég hef verið viðstaddur verstu hörmungar heimsins
og starfað fyrir verstu illmenni.
Og ég hef séð mestu undur.
En það er samt eins og ég sagði.
Enginn lifir að eilífu.
Þegar ég kom loks að sækja Liesel...
fann ég til eigingjarnrar gleði yfir að hún hefði lifað svo viturlega í 90 ár.
Þá höfðu sögur hennar snortið margar sálir.
Sumum þeirra kynntist ég lítillega.
Max, vinskapur hans entist næstum jafn lengi og Liesel.
Næstum því.
Hennar síðustu hugsanir voru...
að hún sá langan lista af lífum sem höfðu skarast við hennar líf.
Börnin hennar þrjú.
Barnabörnin hennar.
Eiginmaður hennar.
Meðal þeirra, eins og logandi luktir
voru Hans og Rosa,
bróðir hennar,
og drengurinn með hárið sem varð sítrónugult að eilífu.
Mig langaði að segja bókaþjófinum að hún væri ein fárra sálna
sem fékk mig til að velta fyrir mér hvernig væri að lifa.
En að lokum voru engin orð.
Bara friður.
Eini sannleikurinn sem ég veit með vissu
er sá að ég er ásóttur af mönnum.
Íslensk þýðing: Kolbrún Sveinsdóttir